Paylaş
0
Uçakla seyahat etmemizi sağlayan pilotlar ve kabin memurları, bilinenin aksine gökyüzünde büyük bir hayati tehlikeyle karşı karşıya. Yeni bir araştırmaya göre bu meslek grubundaki çalışanların, uzaydan gelen kozmik radyasyona yüksek oranda maruz kalmaları nedeniyle belirli kanser türlerinden ölme riski oldukça yüksek.
Harvard Tıp Fakültesi ve farklı kurumlardan bilim insanlarının yürüttüğü çalışma, yüzlerce meslek grubuna ait ölüm belgesi verilerini karşılaştırdı. Elde edilen bulgular, pilot ve uçuş görevlilerinin radyasyona bağlı kanserlerden ölme olasılığının, nükleer teknisyenler gibi mesleği gereği radyasyonla doğrudan temas hâlinde olan çalışanlara kıyasla bile belirgin şekilde daha fazla olduğunu ortaya koydu. JAMA Internal Medicine dergisinde yayımlanan araştırmada, havayolu çalışanlarının kozmik ışınların zararlı etkilerinden korunması için acilen mesleki önlemler alınması gerektiği belirtiliyor.
İçerikten Görseller
12,7 milyon ölüm kaydı arasında en yüksek risk gökyüzünde
Uçuş mürettebatı, yüksek irtifadaki kozmik ışınlar nedeniyle iyonlaştırıcı radyasyona en çok maruz kalan meslek grubu olarak biliniyor. İyonlaştırıcı radyasyon, hücrelerde kansere yol açabilecek tehlikeli mutasyonları tetikleyebilse de maruz kalınan bu radyasyonun doğrudan kanser ölümlerine yol açıp açmadığını kanıtlamak daha önceki sınırlı araştırmalar nedeniyle zordu.
Ancak ABD'de 2020 yılından itibaren ölüm belgelerine meslek bilgilerinin eklenmesiyle bilim insanları devasa bir veri kümesine erişim sağladı. 2020-2024 yılları arasında 503 farklı meslek grubundan 12,7 milyon ölüm kaydı analiz edildi. Yaş, eğitim ve medeni durum gibi faktörler düzeltildikten sonra radyasyona bağlı kanser ölüm oranlarında ilk iki sırayı kabin memurları (%6,9) ve pilotlar (%6,7) aldı.
Araştırmacılar, bu durumun uçak yakıtı veya hidrolik sıvılar gibi kimyasal faktörlerden kaynaklanmadığını doğrulamak için yer hizmetleri ve uçak bakım personelini de inceledi. Bu grupta risk artışı gözlemlenmedi. Ayrıca nükleer teknisyenlerin listede 12. sırada yer alması, yüksek irtifadaki kozmik radyasyon etkisini net bir şekilde kanıtladı. Yolcular içinse endişelenecek bir durum bulunmuyor, yılda 10 kez kıtalararası uçan yoğun bir yolcu bile mürettebatın maruz kaldığı seviyelere yaklaşmıyor.
Koruma için vardiya düzenlemesine ihtiyaç var
Uçakları radyasyondan koruyacak zırhlar eklemek çözüm değil çünkü yüksek enerjili kozmik ışınlar gövdeye çarptığında daha fazla ikincil parçacık üretebiliyor. Bu nedenle uzmanlar çözümü uçuş planlamalarında görüyor.
Yüksek irtifalar ve Dünya'nın manyetik alanının daha zayıf olduğu kutup rotaları en yüksek radyasyon dozunu barındırıyor. Araştırmanın başyazarı Dr. Vishal Patel, yıllık uçuş saatlerine sınır getirilmesi, aynı mürettebatın sürekli yüksek dozlu rotalara verilmemesi, hamilelik döneminde görev ayarlamaları yapılması ve Güneş patlamaları sırasında uçuş rotalarının değiştirilmesi gibi pratik adımların atılması gerektiğini belirtiyor.
Avrupa Birliği yıllardır havayolu çalışanları için radyasyon sınırı ve takip zorunluluğu uygularken, ABD'de bu konuda henüz yasal bir düzenleme bulunmuyor. Uzmanlar, çalışanların tüm kariyerleri boyunca maruz kaldıkları radyasyon dozunun bireysel olarak takip edilmesini ilk ve en önemli adım olarak öneriyor.
